ابوالقاسم شاكر

135

تاريخ تشيع در ايران (فارسى)

شكى نيست برخى نيز آورده‌اند : « وى مريدان خود را در ابتدا در پنهانى به مذهب جعفرى هدايت مىكرد و پس از فراوان شدن مريدان ، پيروان خود را به اظهار مذهب جعفرى دستور داد و در مواردى كه عقيدهء مفتيان اهل سنت را بر خلاف اصول مذهب خويش مىديد ، بىپروا انكار مىكرد و خلاف آن را اعلام مىنمود . » « 1 » برهان نيز در ملحقات روضة الصفاى ناصرى مىنويسد : زياده بر سى سال بر سجاده ارشاد مكين بود و بيشتر از صد هزار كس را در ضمن اظهار اسرار اوراد و اذكار بر طريقه طريقت حقه ائمهء اثنىعشر عليهم سلام الله الملك الاكبر راهنمايى فرمود . . . شيخ در مكاشفات خود ديده بود كه اولاد وى پاى بر تخت سلطنت خواهند گذاشت و رايت حقيقت آيت مذهب حقه جعفرى خواهند برافراشت . لهذا در باب تقويت طريقت حيدرى و ترويج ملت جعفرى هم اولاد خود را وصيت مىنمود و ترغيب مىفرمود . « 2 » 4 - 1 . جانشينان شيخ صفىالدين پس از فوت شيخ صفى در سال 735 قمرى پسرش صدرالدين جاى او بگرفت و تاسال 794 قمرى با كمال احترام و شهرت با زهد و تقوى به سر برد . قاسم انوار ، شاعر معروف يكى از مريدان او بود . برخى از عرفا از وى تمجيد كرده‌اند و سلاطين وقت به خدمتش مىرسيدند . پس از صدرالدين ، پسرش خواجه على پيشواى آن سلسله گرديد و در سال 830 قمرى در فلسطين بدرود حيات گفت و پسرش شيخ ابراهيم معروف به شيخ شاه بر جاى او نشست . پس از شيخ شاه پسر كوچكترش شيخ جنيد جانشين او شد . شيخ جنيد به ديار بكر رفت و طرف توجه اوزون حسن ، حاكم مقتدر آق قويونلو واقع شد و خواهر خود را به ازدواج او درآورد و به اين وسيله مريدان شيخ جنيد را به طرف خود جلب كرده ، ده هزار نفر از صوفيان سلحشور حاضر به خدمت او گشتند و موجب خوف و هراس جهان‌شاه ، حاكم آذربايجان و عراقين گرديد . شيخ جنيد پس از مراجعت به اردبيل ، با مريدان

--> ( 1 ) . دائرة المعارف تشيع ، ذيل عنوان « صفى الدين اردبيلى » ، شرح جنگها و تاريخ زندگانى شاه اسماعيل صفوى ، ص 35 . ( 2 ) . تاريخ روضة الصفاى ناصرى ، ج 8 ، ص 5 .